// genetic code

ДНК

Тіршіліктің барлық кодын сақтайтын қос спираль молекуласы

3 млрд
нуклеотид
~2 м
ұзындығы
23
хромосома (жұп)
99.9%
барлық адамда бірдей

4 нуклеотид негізі

A
Аденин
A — T
T
Тимин
T — A
G
Гуанин
G — C
C
Цитозин
C — G
Жұптасу ережесі: A әрқашан T-мен, G әрқашан C-мен жұптасады.
Бұл — генетикалық кодтың дәл көшірілуінің кепілі.

Маңызды ашулар

1869

Швейцариялық дәрігер Мишер

Жасуша ядросынан ерекше затты бөлді — оны «нуклеин» деп атады. Бұл — алғашқы белгілі ДНК!

1944

Эвери, Маклеод, Маккарти

ДНК-ның тұқым қуалаушылық ақпарат тасушы екенін дәлелдеді (бұған дейін ақуыз деп ойлаған).

1953

Уотсон мен Крик · Қос спираль

Розалинд Франклиннің рентген суреттері негізінде ДНК-ның қос спираль құрылымын ашты. Нобель сыйлығы (1962).

1990—2003

Human Genome Project

13 жыл ішінде адамның барлық 3 млрд нуклеотидін «оқыды». Жобаның құны — 3 млрд доллар. Қазір ондай талдау 100 долларға тұрады!

2012

CRISPR — гендік редактор

Дженнифер Дудна мен Эмманюэль Шарпантье ДНК-ны «өңдеуге» болатын құрал ашты. Нобель сыйлығы (2020). Тұқым қуалайтын ауруларды емдеу мүмкіндігі.